Struktura i historia Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca.

Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca  

Ruch składa się z trzech komponentów. Organizacją-matką, która zainicjowała struktury w skali międzynarodowej jest Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, który został powołany w celu opieki nad ludnością cywilną, jeńcami i innymi ofiarami konfliktów zbrojnych. Polski Czerwony Krzyż jest jednym ze 192 Krajowych Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca współtworzących Międzynarodową Federację Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. Stowarzyszenia w ramach Federacji działają w 4 głównych obszarach: promowanie wartości humanitarnych, przygotowanie i odpowiedź na klęski żywiołowe, przygotowanie do działania w czasie katastrof, troska o zdrowie społeczności międzynarodowej.

Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca (Ruch, ang.International Red Cross and Red Crescent Movement) – to międzynarodowa sieć humanitarna, zrzeszająca około 80 milionów wolontariuszy na całym świecie, którzy pomagają ofiarom klęsk, katastrof i konfliktów zbrojnych. Często używany termin Międzynarodowy Czerwony Krzyż jest nieprawidłowy, gdyż nie istnieje jedna organizacja nosząca tę nazwę. W rzeczywistości Ruch tworzy kilka komponentów, które są od siebie niezależne, lecz zjednoczone pod wspólną misją, zasadami, celami, symbolami, statutami, oraz zarządzającymi organami. Są to:

Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (MKCK, ang. International Committee of the Red Cross) – powstał 17 lutego 1863  r. w Genewie z inicjatywy Henry Dunanta i czterech innych obywateli Genewy: Guillaume-Henri Dufora, Gustave Moyniera, Louis Appia i Theodore Maunoir. To instytucja szwajcarska, prywatna, i niezależna. Jej siedziba znajduje się w Genewie. MKCK posiada powszechnie uznane prawo inicjowania akcji humanitarnych. Działa przede wszystkim w sytuacji konfliktu zbrojnego o charakterze międzynarodowym, niemiędzynarodowym, walk wewnętrznych i ich skutkach. Więcej na ten temat na stronie www.icrc.org

Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca (Federacja, ang. International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies) – powstała 5 maja 1919 r. w Paryżu z inicjatywy Henry Pomeroy Davisona, a członkami założycielami były Amerykański, Brytyjski, Francuski, Włoski i Japoński Czerwony Krzyż. To organizacja międzynarodowa, pozarządowa i niezależna, nie posiadająca charakteru politycznego, rasowego ani wyznaniowego. Jej siedziba znajduje się w Genewie. Działa przede wszystkim w sytuacji klęsk i katastrof. Więcej na ten temat na stronie www.ifrc.org

W sytuacji gdy nakładają się na siebie pola działania MKCK i Federacji, wiodącą rolę na  porozumienia z Sewilli z listopada 1997r.

Stowarzyszenia Krajowe Czerwonego Krzyża lub Czerwonego Półksiężyca (Stowarzyszenia, ang. National Red Cross or Red Crescent Society ─ pierwszym było Holenderskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża powstałe na podstawie królewskiego dekretu z 1867 r. Stowarzyszenie krajowe to organizacja pełniąca rolę pomocniczą wobec władz administracji publicznej, tworzona na mocy Konwencji Genewskich o ochronie ofiar wojny z 12 sierpnia 1949 r., Protokołów Dodatkowych do tych Konwencji z 8 czerwca 1977 r. oraz wewnętrznych ustaw, dekretów i aktów prawnych państwa będącego sygnatariuszami tychże Konwencji. Co do zasady jedności, na terenie państwa może istnieć tylko jedno Stowarzyszenie Czerwonego Krzyża lub Czerwonego Półksiężyca. Działa przede wszystkim na rzecz obywateli i innych mieszkańców państwa, na terenie którego istnieje, zgodnie z bieżącymi potrzebami i wyzwaniami humanitarnymi. W razie możliwości wspiera także działania bratnich Stowarzyszeń Krajowych wymieniając wiedzę, doświadczenia i dobre praktyki. Obecnie istnieje 192 Stowarzyszeń Krajowych na świecie. W Polsce działa Polski Czerwony Krzyż.

Henry Dunant (1828-1910)

To szwajcarski kupiec, filantrop i założyciel Ruchu Czerwonego Krzyża, za co uhonorowany został  pierwszą Pokojową Nagrodą Nobla w 1901. Urodził się 8 maja i do dziś dzień ten jest Światowym Dniem Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. Od wczesnej młodości stykał się z ludzką nędzą, towarzysząc matce w odwiedzaniu najbiedniejszych mieszkańców Genewy – chorych, kalekich i umierających. Po ukończeniu gimnazjum pracował w banku, angażując się jednocześnie w różnorodną działalność społeczną, m.in. pomoc więźniom. 24 czerwca 1859, w drodze na spotkanie z cesarzem, Dunant przejeżdżał koło włoskiego miasteczka Solferino, gdzie odgrywała się najkrwawsza w ówczesnej Europie bitwa pod Solferino, stoczona między armią austriacką a sprzymierzonymi siłami francusko-włoskimi. Liczba ofiar przekraczała 40 000. Obok ciał zabitych, których nikt nie zbierał z pola walki, umierało w męczarniach tysiące rannych żołnierzy. Niewielkie i źle zorganizowane wojskowe służby medyczne były bezradne wobec ogromu nieszczęścia. Dunant, mimo braku przygotowania medycznego, starał się pomóc rannym i umierającym. Po dwóch latach spędzonych bezowocnie w Paryżu Dunant wrócił do Genewy i napisał książkę „Wspomnienie Solferino”. Jest to nie tylko relacja z pola bitwy czy opis wstrząsających przeżyć, ale gorący apel do społeczeństw Europy, który miał poruszyć ich sumienia. Postulował w niej o powołanie we wszystkich krajach stowarzyszeń pomocy, których przeszkoleni wolontariusze mogliby nieść ratunek rannym na polu walki oraz zapewnienie im bezpieczeństwa przy pomocy wyróżniającego znaku, powszechnie uznawanego przez wszystkie strony konfliktu i dającego status pełnej neutralności. W lutym 1863 powstał w Genewie tzw. Komitet Pięciu, dzisiejszy Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża. 26 października 1863, z inicjatywy Dunanta, Komitet Pięciu zwołał do Genewy międzynarodową konferencję, w której wzięło udział 14 oficjalnych delegacji krajów europejskich oraz wielu obserwatorów. Większość idei Henry Dunanta została zaakceptowana, m.in. powołanie narodowych komitetów pomocy rannym, ochrona personelu medycznego podczas działań wojennych i wspólny znak ochronny – czerwony krzyż na białym tle.

Japonia: opieka nad polskimi dziećmi – ofiarami wojny

Tuż po I wojnie światowej Syberia rozdarta była wojną domową, której skutki okazały się szczególnie tragiczne dla dzieci, potomków rodzin polskich zesłanych na Syberię i polskich pracowników. W październiku 1919 r. pani Anna Bielkiewicz zorganizowała Polski Komitet Ratunkowy we Władywostoku i zwróciła się o pomoc do rządu japońskiego, który kierując się głębokim współczuciem dla trudnej sytuacji sierot, poprosił japońskie siły zbrojne na Syberii, aby pomogły Stowarzyszeniu Czerwonego Krzyża w udzieleniu pomocy potrzebującym. W ten sposób w latach 1920–1922 Japoński Czerwony Krzyż udzielił pomocy 763 polskim sierotom, przybyłym do Japonii z Syberii. PCK w 1921 i 1929 r. uhonorował siostrę Fumi Matsuzawa nagrodą PCK za ogromne zaangażowanie oraz pomoc polskim sierotom.

Rys. Dzieci zakwaterowane w Osace

Delegatury zagraniczne Polskiego Czerwonego Krzyża

Delegatury działały w latach 1939-48  m.in. we Francji, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Portugalii, Szwajcarii, Szwecji, Szkocji, Austrii, Belgii, Danii, we Włoszech, Rumunii, Jugosławii, na Litwie i Węgrzech; w krajach Bliskiego i Środkowego Wschodu (Palestyna, Syria, Liban, Iran, Irak, Egipt, Turcja) na Dalekim Wschodzie (Indie, Peru, Urugwaj, Nowa Zelandia) oraz w Południowej Afryce, Rodezji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Argentynie, Brazylii, Chile, na Kubie. Po II wojnie światowej również na terenie okupowanych Niemiec.

Fot. Uroczystość rozdania dyplomów absolwentkom Szkoły Pielęgniarskiej Czerwonego Krzyża w Turcji.

Delegatury PCK niosły pomoc Polakom za granicą. Organizowały i prowadziły przychodnie, ambulatoria, szpitale, sierocińce, świetlice, tanie kuchnie, szwalnie czy kąpieliska. Szczególną opieką otaczały osierocone dzieci polskie. Na terenie Europy pośredniczyły w poszukiwaniu rodzin, wysyłaniu paczek jeńcom i internowanym oraz indywidualnych paczek dla Polaków w kraju. Dostarczały do obozów jenieckich leki, instrumenty medyczne, środki odżywcze oraz podręczniki i książki. Pozostałe Delegatury PCK zbierały fundusze wśród miejscowej ludności oraz organizowały zakupy i transport towarów potrzebnych dla Polaków przebywających na tamtych terenach.

Fot. Ochronka PCK w Techeranie.

Szpital PCK w Korei Północnej

„Pharan biong uon” czyli „polski szpital” powstał w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej wiosną 1953 r. Przybyła ekipa polskich lekarzy i pielęgniarek, wyposażona w sprzęt medyczny, leki i środki opatrunkowe, otworzyła początkowo szpital polowy w Hungnam. Personel szpitala niósł pomoc medyczną dla osób poszkodowanych w konflikcie zbrojnym, w ciężkich i niebezpiecznych warunkach. 

Po zakończeniu walk polski szpital przeniósł się do Hynnamu, dużego centrum przemysłowego nad Morzem Japońskim. Polski personel medyczny z pomocą pracowników administracyjnych oraz lokalnego personelu medycznego otworzył szpital i ośrodek lecznictwa dla okolicznej ludności. Odremontowano jeden ze spalonych i zbombardowanych pawilonów dawnego szpitala japońskiego, wstawiono łóżka, urządzono salę operacyjną i rozpoczęto pracę. Z biegiem czasu otwierano nowe ambulatoria specjalistyczne oraz urządzono salę wykładową dla studentów. Na każdym oddziale oraz w przychodni pracował personel koreańsko-polski, przy czym większość stanowili Koreańczycy. Oprócz zapewnienia opieki medycznej osobom chorym, zadaniem polskich lekarzy i pielęgniarek było zapoznanie koreańskich lekarzy z osiągnięciami polskiej medycyny oraz kształcenie studentów. Problemem okazała się nieznajomość języka koreańskiego. Dwóch tłumaczy znających język rosyjski i jeden angielski nie było w stanie podołać wszystkim obowiązkom. Napływ chorych do ambulatorium i na oddziały zwiększał się z tygodnia na tydzień. Dla ułatwienia powstał specjalny hynnamsko-szpitalny język składający się ze słów polskich, rosyjskich, koreańskich, angielskich i niemieckich.

Fot. Pracownicy szpitala PCK w Hynnamie w gronie przyjaciół koreańskich, 1954 r.

W grudniu 1953 r. nastąpiła pierwsza wymiana personelu szpitala. Przybyła nowa, kilkudziesięcioosobowa grupa ochotników z Polski. Szpital liczył już 1 150 łóżek, posiadał dwa oddziały chirurgiczne z trzema salami operacyjnymi, jeden oddział internistyczny, ambulatorium pediatryczne, aptekę, laboratorium, aparat rentgenowski oraz urządzenia do fizykoterapii. W lipcu 1954 r. rozpoczęto budowę nowych pomieszczeń szpitalnych w Hamhymie, w pobliżu Akademii Medycznej. Budynki zamontowano z gotowych elementów drewnianych zaprojektowanych przez polskich inżynierów. Nowy szpital liczył 280 łóżek, posiadał oddział dziecięcy, nowoczesne urządzenia i wyposażenie. Trzecia, ostatnia grupa personelu PCK wyjechała do kraju w sierpniu 1955 r. Szpital Polskiego Czerwonego Krzyża został razem z wyposażeniem przekazany Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej.

Pomoc PCK dla ofiar tajfunu Haiyan na Filipinach 

Polski Czerwony Krzyż udzielił wsparcia Filipińskiemu Czerwonemu Krzyżowi, który w 2013 r., zmagał się ze skutkami śmiercionośnego tajfunu Haiyan. Działania pomocowe koncentrowały się na obszarach wodno-sanitarnym, wzmocnienia zdolności operacyjnej Filipińskiego Czerwonego Krzyża, zdrowia, schronienia, redukcji zagrożenia kryzysowego, adaptacji do zmian klimatycznych, zapewnienia środków do utrzymania rodzin dotkniętych kryzysem i kosztowały 82,6 mln CHF. Polski Czerwony Krzyż zebrał i przekazał kwotę 47,733 CHF. W sumie w latach 2013-2017 wsparciem objęto 793 635 osób (158 727 rodzin).

Pomoc PCK dla Ukrainy w 2015 r.

Polski Czerwony Krzyż przeprowadził projekt pomocy humanitarnej „Poprawa jakości dostępu do opieki medycznej dla uchodźców wewnętrznych w obwodzie dniepropietrowskim” finansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach grantu „Pomoc humanitarna 2015”. Koncentrował się on na dystrybucji 1 255 voucherów dla uchodźców szczególnie narażonych na wykluczenie społeczne. Jego celami były: zapewnienie bezpłatnego dostępu do środków medycznych i higienicznych, redukcja  stosowania negatywnych strategii radzenia sobie w kryzysie przez 750 rodzin uchodźców wewnętrznych, znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej,  wzmocnienie lokalnych struktur Ukraińskiego Czerwonego Krzyża i koordynacji działań poprzez nadzór nad realizacją projektu, uczestnictwo i organizację spotkań i szkoleń, jak również wsparcie lokalnej ekonomii i działalności ukraińskich przedsiębiorców Obwodu Dniepropietrowskiego poprzez dokonywanie lokalnych zakupów pomocy medycznej w miejscach osiedlania się uchodźców.

Pomoc PCK dla Białorusi w 2015 r.

Polski Czerwony Krzyż przeprowadził projekt pomocy rozwojowej „Młodzi przeciwko HIV – wzmocnienie kompetencji Białoruskiego Czerwonego Krzyża w zakresie edukacji o HIV/AIDS w obwodzie brzeskim i grodzieńskim”, finansowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach grantu „Polska pomoc rozwojowa 2015”. Projekt koncentrował się na przeszkoleniu 40 trenerów-wolontariuszy Białoruskiego Czerwonego Krzyża w zakresie profilaktyki HIV/AIDS, a następnie przeprowadzeniu cyklu szkoleń dla beneficjentów, tj. młodych osób w wieku 15-31 lat, którzy, według oficjalnych danych rządowych, są najbardziej podatną na zakażanie grupą, z uwagi na prowadzony styl życia. Celem projektu było uświadomienie ok. 2700 osób oraz zmniejszenie liczby przypadków zgonów i nowych zachorowań na AIDS na Białorusi.

Komentarze

Ułatwienia dostępu

Zapisz się!

Chcę otrzymywać newsletter
(Możesz wypisać się w każdej chwili)